in comedy

De strijd van een stand-up comedian

Comedian’ is een documentaire uit 2002, over een bekende en een onbekende stand-up comedian (respectievelijk Jerry Seinfeld en Orny Adams). Te zien zijn korte fragmenten van hun routines, en vooral veel analyses – van de twee cabaretiers zelf, en van anderen.

Ik heb het opgezocht – Orny Adams is nooit doorgebroken. Ondanks de lovende woorden die over hem worden gezegd in de documentaire, en ondanks de enorme werklust die hij aan de dag legt. In het begin laat hij de hoeveelheid materiaal zien die hij gedurende de jaren heeft geschreven: die is enorm.

En toch begrijp ik waarom Orny niet is doorgebroken. Hij mist een bepaalde mildheid, een vergevingsgezindheid. Zijn grappen zijn niet slecht, maar hij geeft opvallend vaak het publiek de schuld als er niet gelachen wordt.

Ik heb ook op open podia opgetreden, weliswaar als singer-songwriter, maar toch is het vergelijkbaar. Er zijn singer-songwriters die vinden dat het publiek stil moet zijn, en bewonderend moet luisteren als ze spelen. Ik ben het met ze eens dat dat wel zo beleefd is, maar ik vind ook dat de singer-songwriter zo boeiend moet zijn, dat iedereen vanzelf luistert. Als bijna de hele zaal geraakt wordt, en er is iemand nog hard aan het praten, dan wordt diegene wel door de anderen tot de orde geroepen.

Datzelfde geldt voor stand-up comedy. Je kunt niet het publiek de schuld geven als er niet gelachen wordt, of als er doorheen gepraat wordt, of als je geheckled wordt. Je moet zorgen dat je er staat, dat je de sympathie van het publiek krijgt, en dat je goede grappen maakt. Dan wordt het publiek vanzelf stil.

Een collega-comedian zegt: ‘Als je beroemd bent, krijg je vijf minuten extra goodwill. Maar daarna moet je gewoon goede grappen maken.’ Jerry is inderdaad een stuk bekender dan Orny, maar zo te zien is dat terecht. Jerry verwacht niets van het publiek. Als er niet gelachen wordt, zoekt hij de schuld bij zichzelf. ‘I make no excuse – I just wasn’t good’. Orny geeft steevast het publiek de schuld. ‘Ik doe dit al zo lang, ik heb gewoon goed materiaal.’ Daar is hij van overtuigd. En mensen die hem van goedbedoelde feedback voorzien, zijn ‘cocksuckers’.

Ik vrees dat Orny nooit door zal breken, wat George Shapiro ook zegt. Het publiek heeft sympathie voor cabaretiers die sympathiek overkomen, en dat lukt Orny niet. In ieder geval niet in deze documentaire.

Geef een reactie

Reactie